Het verschil tussen een fietshelm en een gecertificeerde skate-helm (EN 1078)
Een helm kopen is makkelijk. Je pakt de goedkoopste, of de mooiste, en je bent klaar.
Maar als je straks op je skateboard springt of op je longboard stapt, is die ene fietshelm die je nog hebt liggen misschien niet de beste keuze. Je hoofd is je duurste bezit, en het verschil tussen een fietshelm en een skate-helm is groter dan je denkt.
Het gaat niet alleen om uiterlijk; het zit hem in de details, de normen en hoe de helm reageert op een val. Laten we het hebben over waarom die EN 1078 certificering zo belangrijk is en waarom je misschien toch die skate-helm moet pakken.
De EN 1078 norm uitgelegd
Laten we beginnen met het keurmerk dat je op de binnenkant van je helm vindt: EN 1078. Dit is geen willekeurig stickertje; het is de Europese veiligheidsnorm die specifiek is ontworpen voor helmen voor fietsers, skateboarders en rolschaatsers.
Stel je voor dat je valt. De manier waarop je valt, verschilt enorm per sport. Bij het skaten beland je vaak met je achterhoofd op de grond, terwijl een fietser meestal voorover klapt.
De EN 1078 norm test dit allebei. Om dit keurmerk te krijgen, moet een helm slagen voor een reeks strenge tests.
De belangrijkste test is de impacttest. Daarbij wordt de helm op een aambeeld geplaatst en wordt er van bovenaf een gewicht gedropt met een snelheid van 5,42 m/s. Dat is ongeveer 19,5 km/u. Dat klinkt niet extreem hard, maar het simuleert een reële valpartij.
De helm moet deze klap opvangen zodat de kracht die op je schedel terechtkomt onder de 300 Newton blijft. Een helm die hierdoor zakt, mag niet verkocht worden als veiligheidsmiddel. Daarnaast testen ze de vangstructuur en het vizier (als dat erop zit) om te zien of ze niet breken en losraken.
Een helm met EN 1078 certificering is je minimale vereiste. Zie het als de APK-keuring voor je auto; je wilt niet zonder.
Verschil in impact-zones
Het ontwerp van een helm is er niet voor de sier. Kijk eens naar een typische racefietshelm.
Die is licht, heeft enorm veel gaten voor ventilatie en loopt taps toe naar achteren.
Dit ontwerp is perfect voor aerodynamica en voor vallen waarbij je naar voren schuift. Maar als je op je skateboard valt, is de kans groot dat je achterover klapt en je achterhoofd het asfalt raakt. Bij veel racefietshelmen ontbreekt daar de optimale bescherming.
Ze zijn simpelweg niet ontworpen om de kracht van een achterwaartse val op te vangen. Een skate-helm (EN 1078) pakt dit anders aan. De vorm is vaak ronder, bijna bol. Dit zorgt voor een betere verdeling van de impact over de hele helm.
Belangrijker nog is de dikte van de beschermende laag aan de achterkant.
Waar een fietshelm soms maar een dun laagje EPS-schuim heeft aan de achterkant, vind je in een skate-helm vaak een veel dikkere, stevigere laag. Deze diepe pasvorm aan de achterkant van je helm is cruciaal voor de bescherming van je achterhoofd.
Daarnaast is de buitenschaal van een skate-helm meestal gemaakt van ABS-plastic. Dit is zwaarder dan het polycarbonaat van een racefietshelm, maar het is veel harder en beschermt beter tegen scherpe randen en meerdere klappen.
- Fietsen: Vallen naar voren, aerodynamica, veel ventilatie.
- Skaten: Vallen naar achteren, bescherming achterhoofd, stevige schaal.
Waarom fietshelmen niet volstaan
Stel je voor: je bent aan het skaten en je maakt een smakker. Je fietshelm breekt niet, je bent veilig, toch? Misschien.
Het grote gevaar van een fietshelm bij het skaten is dat hij niet is gebouwd voor meervoudige impact. Veel fietshelmen gebruiken een zogenaamd 'crash-sensor' systeem of zijn gemaakt van materiaal dat bij een enkele impact direct zijn beschermende werking verliest. De helm ziet er misschien nog prima uit, maar door onzichtbare micro-scheuren in het schuim is de interne structuur kapot.
Bij een skate-helm, vooral de duurdere modellen, is de schaal steviger en kan deze soms wel tegen een stootje.
De ABS-buitenschaal van een skate-helm is in staat om de kracht van een val beter te spreiden en blijft vaak langer intact. Duurzaamheid is een andere factor. Een fietshelm is gebouwd voor lichtgewicht en aerodynamica.
Dat betekent dat er veel plastic en schroefjes zijn die kunnen breken bij een val op een stoepje. Een skate-helm is robuuster.
De kans dat hij na een val direct onbruikbaar is, is kleiner.
Denk aan de skate-helm van merken als Triple Eight of S-One. Deze helmen hebben vaak een vervangbare binnenkant, waardoor je de levensduur aanzienlijk kunt verlengen na een val. Bij een goedkope fietshelm gooi je de hele helm weg na een incident.
Veelgestelde vragen
Het blijft een bron van verwarring. Daarom hier de antwoorden op de vragen die we het vaakst krijgen over helmen.
Zo weet je precies wat je koopt.
- Mag ik een fietshelm gebruiken voor skaten?
Mag het? Ja, er staat nergens dat het verboden is. Is het verstandig? Nee. Een fietshelm is primair ontworpen voor een val naar voren. Een skate-helm beschermt ook, en vaak beter, bij een achterwaartse val. De vorm en de dikte van het schuim aan de achterkant zijn hierop aangepast. - Wat betekent EN 1078?
Dit is dus je veiligheidsbewijs. Het staat voor Europese Norm 1078 en garandeert dat de helm getest is op impact, vangstructuur en het risico op verwurging. Zonder dit label koop je een helm die misschien wel veilig lijkt, maar niet aan de Europese eisen voldoet. - Hoe vaak moet ik mijn skatehelm vervangen?
Na elke zware impact. Punt. Ook als je er niets aan ziet. De interne structuur kan zijn geschonden. Daarnaast raden fabrikanten aan om een helm elke 3 tot 5 jaar te vervangen vanwege slijtage en veroudering van materialen door zonlicht en transpiratie. - Is een skatehelm zwaarder dan een fietshelm?
Ja, dat kan aanzienlijk zijn. Waar een lichte racefietshelm vaak onder de 250 gram blijft, zit een skate-helm al snel tussen de 450 en 600 gram. Die extra kilo's zitten hem in de dikkere EPS-laag en de stevigere ABS-buitenschaal. Een kleine prijs voor extra veiligheid. - Beschermt een skatehelm ook tegen hersenschuddingen?
Geen enkele helm kan een hersenschudding 100% voorkomen. Een hersenschudding ontstaat door de versnelling van je hoofd, niet alleen door de klap. Wat een helm wel doet, is de impactkracht verminderen en de kans op ernstige schedelbasisfracturen en hersenletsel drastisch verlagen.
Praktische tips voor de juiste keuze
Als je nu in de winkel staat of online aan het kijken bent, onthoud dan dit: ga voor de helm die bij je sport past. Koop je een helm voor je kind dat op de fiets naar school gaat?
Kies dan een lichte helm met goede ventilatie (EN 1078). Ga je skateboarden, longboarden of skaten in de stad? Pak dan de helm die specifiek voor die sport is gemaakt.
Pak dan de helm die specifiek voor die sport is gemaakt. Kijk naar de pasvorm; een helm die wiebelt of schuift, draag je niet en is dus nutteloos. Check de maten zorgvuldig.
Meet je hoofd op het dikste deel (net boven de oren) en vergelijk dit met de maattabel. Een helm die te strak zit, geeft hoofdpijn. Een te losse helm kan wegschuiven bij een val. Investeer in een helm met een goed verstelsysteem, zoals een draaiwieltje aan de achterkant.
Dit zorgt ervoor dat de helm altijd strak en comfortabel zit. Tot slot: vervang je helm op tijd.
Die €60 tot €120 die een goede skate-helm kost, is niets vergeleken met de kosten en het leed van een hoofdblessure. Veiligheid gaat voor, altijd.